Mức đóng bảo hiểm bắt buộc 2026: BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ và hai mức trần
Mỗi tháng, doanh nghiệp trích từ lương để đóng BHXH, BHYT, BHTN (cùng quỹ BHTNLĐ-BNN và 2% kinh phí công đoàn). Người lao động chịu 10,5%, doanh nghiệp chịu 21,5% (chưa kể 2% KPCĐ). Bài này liệt kê đầy đủ tỷ lệ đóng năm 2026, hai mức trần khác nhau (BHXH/BHYT trần 46,8 triệu; BHTN trần theo lương tối thiểu vùng), mức sàn theo vùng, kèm điều luật cho từng con số.
Cùng với tiền lương, mỗi tháng doanh nghiệp phải trích đóng bảo hiểm bắt buộc cho người lao động: bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), cộng thêm quỹ tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp (BHTNLĐ-BNN) và 2% kinh phí công đoàn (KPCĐ). Đây là khoản chi cố định, tính đúng thì đơn giản nhưng sai thì bị truy thu và tính lãi. Bài này liệt kê đầy đủ tỷ lệ đóng năm 2026, phần ai chịu, và hai mức trần khác nhau — chỗ hay bị tính nhầm nhất.
Ai đóng bao nhiêu: 10,5% và 21,5%
Các khoản bảo hiểm được tính theo tỷ lệ phần trăm trên tiền lương làm căn cứ đóng (lương hợp đồng cùng các khoản phụ cấp, bổ sung cố định mà hai bên thống nhất). Tỷ lệ chia cho hai bên như sau:
| Quỹ | Người lao động | Doanh nghiệp |
|---|---|---|
| BHXH — hưu trí & tử tuất | 8% | 14% |
| BHXH — ốm đau & thai sản | — | 3% |
| BHTNLĐ-BNN (tai nạn LĐ – bệnh nghề nghiệp) | — | 0,5% |
| BHYT | 1,5% | 3% |
| BHTN | 1% | 1% |
| Cộng bảo hiểm | 10,5% | 21,5% |
| KPCĐ (kinh phí công đoàn) | — | 2% |
Cộng lại, tổng đóng bảo hiểm bắt buộc là 32% tiền lương (10,5% trừ vào lương người lao động + 21,5% do doanh nghiệp chi), và doanh nghiệp còn nộp thêm 2% KPCĐ cho tổ chức công đoàn. Vài lưu ý dễ bỏ sót:
- BHTNLĐ-BNN mặc định 0,5% do doanh nghiệp đóng; doanh nghiệp đủ điều kiện (báo cáo đánh giá an toàn – vệ sinh lao động đạt) có thể được đóng mức thấp hơn 0,3% (Nghị định 58/2020/NĐ-CP Điều 4).
- Người lao động nước ngoài tham gia BHXH, BHYT và BHTNLĐ-BNN, nhưng không tham gia BHTN (Luật Việc làm chỉ áp dụng cho lao động là công dân Việt Nam).
- KPCĐ doanh nghiệp phải nộp kể cả khi chưa thành lập công đoàn cơ sở; đây là khoản của doanh nghiệp, không trừ vào lương người lao động.
Hai mức trần khác nhau — cái bẫy hay gặp
Tiền lương làm căn cứ đóng không đóng vô hạn: nó bị chặn bởi mức trần. Điểm khiến nhiều người tính sai là BHXH/BHYT và BHTN dùng hai mức trần khác nhau:
- Trần BHXH, BHYT, BHTNLĐ-BNN, KPCĐ = 20 × mức tham chiếu. Mức tham chiếu năm 2026 giữ ngang lương cơ sở 2.340.000 đ (Nghị định 73/2024/NĐ-CP, áp dụng cho tới khi Chính phủ quy định mức tham chiếu khác theo Luật BHXH 2024), nên trần = 20 × 2.340.000 = 46.800.000 đ/tháng. Lương cao hơn mức này thì các quỹ trên vẫn chỉ tính trên 46.800.000 đ.
- Trần BHTN = 20 × lương tối thiểu vùng. Đây là căn cứ hoàn toàn khác — theo vùng nơi làm việc, không theo mức tham chiếu. Ví dụ Vùng I năm 2026: 20 × 5.310.000 = 106.200.000 đ/tháng.
Vì hai trần khác nhau, một người lương rất cao có thể đã chạm trần BHXH/BHYT (46,8 triệu) nhưng chưa chạm trần BHTN — nếu áp cùng một mức trần cho cả hai thì số đóng BHTN sẽ bị tính sai.
Mức sàn: không được thấp hơn lương tối thiểu vùng
Ở chiều ngược lại, tiền lương làm căn cứ đóng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng nơi người lao động làm việc. Từ 01/01/2026, mức lương tối thiểu vùng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP là:
| Vùng | Lương tối thiểu tháng (từ 01/01/2026) |
|---|---|
| Vùng I | 5.310.000 đ |
| Vùng II | 4.730.000 đ |
| Vùng III | 4.140.000 đ |
| Vùng IV | 3.700.000 đ |
(Trước đó, giai đoạn 01/07/2024 – 31/12/2025 áp theo Nghị định 74/2024/NĐ-CP với mức thấp hơn: Vùng I 4.960.000 đ … Vùng IV 3.450.000 đ.)
Ví dụ tính nhanh
Lương làm căn cứ đóng 20.000.000 đ/tháng, làm việc ở Vùng I, năm 2026. Mức lương này nằm trong khoảng sàn – trần của mọi quỹ, nên căn cứ đóng là đủ 20.000.000 đ:
- Người lao động trích 10,5% = 2.100.000 đ (BHXH 8% = 1.600.000 + BHYT 1,5% = 300.000 + BHTN 1% = 200.000).
- Doanh nghiệp đóng 21,5% = 4.300.000 đ (BHXH 17% = 3.400.000 + BHTNLĐ 0,5% = 100.000 + BHYT 3% = 600.000 + BHTN 1% = 200.000), cộng KPCĐ 2% = 400.000 đ → tổng phía doanh nghiệp 4.700.000 đ.
Lương làm căn cứ đóng 60.000.000 đ/tháng, Vùng I, năm 2026 — minh họa hai trần:
- BHXH/BHYT tính trên trần 46.800.000 đ (không phải 60 triệu): người lao động đóng BHXH 8% × 46.800.000 = 3.744.000 đ, BHYT 1,5% × 46.800.000 = 702.000 đ.
- BHTN tính trên 60.000.000 đ (vẫn dưới trần BHTN 106.200.000 đ của Vùng I): người lao động đóng 1% × 60.000.000 = 600.000 đ.
- Nếu áp nhầm trần 46,8 triệu cho cả BHTN thì số BHTN sẽ bị tính thiếu — đúng cái bẫy nói ở trên.
Mỗi con số kèm điều luật
Đúng nguyên tắc mỗi con số kèm điều luật của Kê Khai, mọi tỷ lệ và mức trần ở trên đều truy về văn bản gốc trên cổng chính thức của Nhà nước:
- BHXH 8% (người lao động) / 14% hưu trí + 3% ốm đau (doanh nghiệp): Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15, Điều 34 (hiệu lực 01/07/2025).
- BHYT 1,5% / 3% (tổng 4,5%): Nghị định 146/2018/NĐ-CP, Điều 7.
- BHTN tối đa 1% mỗi bên: Luật Việc làm 74/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026, thay Luật Việc làm 38/2013).
- BHTNLĐ-BNN 0,5% (mức thấp 0,3% cho doanh nghiệp đủ điều kiện): Nghị định 58/2020/NĐ-CP, Điều 4.
- KPCĐ 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH: Nghị định 191/2013/NĐ-CP, Điều 5.
- Mức tham chiếu 2.340.000 đ (= lương cơ sở, dùng cho trần 20×): Nghị định 73/2024/NĐ-CP, Điều 3.
- Lương tối thiểu vùng từ 01/01/2026 (sàn đóng + trần BHTN 20×): Nghị định 293/2025/NĐ-CP, Điều 3.
Kê Khai tính giúp bạn
Kê Khai có sẵn công cụ tính mức đóng bảo hiểm bắt buộc: bạn nhập tiền lương làm căn cứ đóng và chọn vùng, ứng dụng tính riêng phần người lao động và phần doanh nghiệp cho từng quỹ, áp đúng hai mức trần khác nhau (BHXH/BHYT theo mức tham chiếu, BHTN theo lương tối thiểu vùng) và chặn sàn theo vùng — đúng như mốc lương tối thiểu 2026. Mỗi con số đều dẫn thẳng tới điều luật đứng sau, để bạn đối chiếu và giải trình khi cần.
Bạn có thể mở ứng dụng Kê Khai để thử tính mức đóng cho bảng lương của mình, hoặc đọc thêm khai thuế TNCN theo quý từ 2026 và vì sao mỗi con số đều kèm điều luật.