Hoàn thuế GTGT cho doanh nghiệp 2026: trường hợp được hoàn, ngưỡng 300 triệu và trần 10%

Khi số thuế GTGT đầu vào của một kỳ lớn hơn số thuế đầu ra, phần chênh lệch — số thuế đầu vào chưa được khấu trừ hết — không biến mất. Thông thường nó được chuyển khấu trừ sang kỳ sau. Nhưng trong một số trường hợp, doanh nghiệp được hoàn lại bằng tiền: đó là hoàn thuế GTGT. Với một doanh nghiệp xuất khẩu hay một dự án đầu tư đang mua sắm lớn, số tiền này có thể lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng đang nằm chờ.

Vấn đề là quyền hoàn không tự động. Ba câu hỏi quyết định: doanh nghiệp có thuộc trường hợp được hoàn không?, đã vượt ngưỡng 300 triệu đồng chưa?, và có điều kiện nào làm mất quyền hoàn không?. Bài này trả lời từng câu — mỗi con số kèm điều luật.

Toàn bộ quy tắc dưới đây theo Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 (hiệu lực 01/7/2025, thay thế Luật GTGT 13/2008) — đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật 149/2025/QH15, hiệu lực 01/01/2026 — cùng Nghị định 181/2025/NĐ-CP và Thông tư 69/2025/TT-BTC. Đây cũng chính là các trường hợp, điều kiện và công thức Kê Khai dùng trong ứng dụng — số trong bài trùng khớp với số ứng dụng tính ra.

Các trường hợp doanh nghiệp được hoàn

Điều 15 Luật 48/2024 liệt kê nhiều trường hợp hoàn thuế. Dưới đây là những trường hợp một kế toán doanh nghiệp thường gặp (hai trường hợp hoàn cho khách du lịch xuất cảnh và cơ quan ngoại giao — khoản 5, khoản 7 — không phải việc của kế toán doanh nghiệp nên không liệt kê):

Hai trường hợp đầu — xuất khẩu và dự án đầu tư — là những trường hợp doanh nghiệp gặp nhiều nhất. Trường hợp “chỉ sản xuất hàng 5%” là điểm mới của Luật 48/2024, đáng chú ý với các cơ sở như sơ chế nông sản.

Ngưỡng 300 triệu đồng

Với ba trường hợp thường xuyên (xuất khẩu, dự án đầu tư, hàng 5%), điều kiện chung là số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết phải đạt từ 300 triệu đồng trở lên:

• Xuất khẩu (kh.1): ngưỡng 300 triệu trong tháng/quý.
• Dự án đầu tư (kh.2): ngưỡng 300 triệu của thuế đầu vào của dự án chưa khấu trừ hết.
• Chỉ SX hàng 5% (kh.3): ngưỡng 300 triệu sau 12 tháng liên tục hoặc 04 quý liên tục.

Chưa đạt ngưỡng thì chưa hoàn kỳ này — toàn bộ số dư được chuyển khấu trừ sang kỳ sau, chờ cộng dồn. Các trường hợp giải thể/phá sản/ODA không áp ngưỡng này: hoàn theo số dư thực tế khi hoàn tất nghĩa vụ.

Trần 10% doanh thu xuất khẩu

Riêng trường hợp xuất khẩu, số thuế được hoàn còn bị chặn thêm một trần: không vượt quá 10% doanh thu xuất khẩu trong kỳ. Phần thuế đầu vào của hàng xuất khẩu vượt trần này được chuyển khấu trừ sang kỳ sau.

Nếu doanh nghiệp không hạch toán riêng thuế đầu vào của hàng xuất khẩu, số thuế đầu vào được phân bổ cho hàng xuất khẩu theo tỷ lệ doanh thu xuất khẩu trên tổng doanh thu. Số thuế được hoàn của kỳ là:

Số hoàn = min( thuế đầu vào phân bổ cho hàng XK , 10% × doanh thu XK ) — và chỉ khi số dư đầu vào chưa khấu trừ hết đã đạt ngưỡng 300 triệu.

Ví dụ 1 — trần 10% khống chế

Doanh nghiệp chỉ xuất khẩu, doanh thu xuất khẩu trong kỳ 4 tỷ đồng, số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết luỹ kế 520 triệu đồng (chỉ tiêu [43] trên tờ khai 01/GTGT).

Trần 10% (400 triệu) thấp hơn số thuế đầu vào (520 triệu), nên chỉ hoàn 400 triệu; 120 triệu còn lại chuyển kỳ sau. Đây là lý do trần 10% quan trọng: một doanh nghiệp có tỷ lệ thuế đầu vào cao so với doanh thu xuất khẩu sẽ không hoàn hết trong một kỳ.

Ví dụ 2 — phân bổ theo tỷ lệ doanh thu

Doanh nghiệp vừa bán trong nước vừa xuất khẩu. Số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết 400 triệu, doanh thu xuất khẩu 3 tỷ, tổng doanh thu 5 tỷ, không hạch toán riêng thuế đầu vào hàng xuất khẩu.

Ở đây trần 10% (300 triệu) không khống chế; số hoàn bị chặn bởi phần thuế phân bổ cho hàng xuất khẩu (240 triệu).

Ví dụ 3 — chưa đạt ngưỡng

Cùng doanh nghiệp xuất khẩu, doanh thu XK 4 tỷ, nhưng số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết mới 250 triệu. Vì 250tr < 300tr, kỳ này chưa hoàn — toàn bộ 250 triệu chuyển khấu trừ sang kỳ sau, chờ cộng dồn cho tới khi vượt ngưỡng.

Ví dụ 4 — cơ sở chỉ sản xuất hàng 5%

Cơ sở chỉ sản xuất hàng chịu thuế suất 5% (ví dụ sơ chế nông sản), sau 4 quý liên tục còn 350 triệu thuế đầu vào chưa khấu trừ hết. Trường hợp này không có trần 10% và không phải phân bổ (cả doanh nghiệp đều là hàng 5%): đạt ngưỡng 300 triệu nên hoàn toàn bộ 350 triệu, không còn số chuyển kỳ sau.

Ba điều kiện bắt buộc (từ 01/01/2026)

Dù thuộc trường hợp nào, mọi hồ sơ hoàn thuế đều phải đáp ứng đủ:

1. Nộp thuế theo phương pháp khấu trừ — cơ sở nộp theo phương pháp trực tiếp không thuộc diện hoàn theo các trường hợp trên.
2. Có hóa đơn GTGT hợp lệ của hàng hóa, dịch vụ mua vào, hoặc chứng từ nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu.
3. Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt với hàng hóa, dịch vụ mua vào từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên (đã gồm GTGT).

Điều kiện thứ tư đã bị bãi bỏ: “người bán đã kê khai, nộp thuế”

Trước đây còn một điều kiện thứ tư: người bán đã kê khai, nộp thuế GTGT của hóa đơn đầu vào. Đây là điều kiện nặng nhất trong cả bộ, vì nó là điều kiện duy nhất người mua không kiểm soát được — hồ sơ hoàn của doanh nghiệp phụ thuộc vào việc một bên khác có làm đúng nghĩa vụ khai nộp hay không.

Điều kiện này không còn nữa. Nó nằm tại điểm c khoản 9 Điều 15 Luật Thuế GTGT 48/2024, và Luật 149/2025/QH15 Điều 1 khoản 3 đã bãi bỏ chính điểm c đó. Luật 149/2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 (Điều 2 của luật — nguyên văn một câu, không có ngoại lệ).

Kê Khai áp mốc này theo ngày kết thúc kỳ khai:

Kỳ trước mốc vẫn hiển thị đủ bốn điều kiện — vì khi đó điều kiện thứ tư thật sự còn hiệu lực, và một hồ sơ hoàn của kỳ cũ vẫn được xét theo luật của kỳ đó.

⚠️ Vì sao chỗ này dễ dẫn sai: địa chỉ điều luật vẫn còn nguyên. Điều 15 vẫn tồn tại, khoản 9 vẫn tồn tại, điểm a và điểm b vẫn đọc y như cũ — chỉ riêng điểm c biến mất. Một bài viết hay một bản hướng dẫn soạn trước 2026 dẫn “Điều 15 khoản 9” thì vẫn dẫn đúng địa chỉ, nên không có dấu hiệu nào cho thấy nội dung bên trong đã đổi. Bãi bỏ một điểm là loại thay đổi im lặng nhất: nó không xoá điều luật, chỉ đổi cái nằm ở đó.

📌 Phạm vi của việc bãi bỏ này — đọc đúng, đừng đọc rộng hơn. Bỏ điều kiện thứ tư không có nghĩa là hóa đơn mua vào từ một người bán bỏ trốn hay bị đánh dấu rủi ro thì từ nay vô sự. Đó là một quy định khác — về tính hợp pháp của hóa đơn và quyền khấu trừ đầu vào — và Luật 149/2025 không đụng tới nó (xem người bán bỏ trốn hay bị đánh dấu rủi ro). Cái mất đi là điều kiện hoàn gắn với việc người bán đã kê khai; các rủi ro về hóa đơn không hợp pháp vẫn còn nguyên.

Những trường hợp không được hoàn

Các “cái bẫy” phổ biến khiến hồ sơ bị từ chối:

• Hàng nhập khẩu rồi tái xuất sang nước khác (tạm nhập tái xuất, hoặc hàng không phải do mình sản xuất, mua tại Việt Nam để xuất khẩu) — không được hoàn theo trường hợp xuất khẩu.
• Hàng không thực xuất qua khu vực hải quan, hoặc thiếu hồ sơ, chứng từ xuất khẩu theo quy định.
• Dự án đầu tư chưa góp đủ vốn điều lệ, hoặc ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện chưa đáp ứng đủ điều kiện.
• Hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; giao dịch không có thật; thanh toán bằng tiền mặt với giao dịch bắt buộc không dùng tiền mặt.

Kê Khai giúp được gì

Kê Khai giúp nhận diện trường hợp và điều kiện hoàn thuế, và ước tính số thuế được hoàn cho trường hợp xuất khẩu và cơ sở chỉ sản xuất hàng 5% từ số liệu bạn nhập — đúng bằng các ví dụ trong bài. Số ước tính chỉ để tham khảo; số hoàn chính thức do cơ quan thuế xác định. Hồ sơ hoàn nộp qua eTax bằng Mẫu 01/HT (giấy đề nghị hoàn trả khoản thu ngân sách nhà nước); cơ quan thuế phân loại hồ sơ hoàn trước / kiểm tra trước theo mức độ rủi ro.

Lưu ý biểu mẫu: Mẫu 01/HT theo Thông tư 80/2021/TT-BTC áp dụng cho kỳ tính thuế đến hết 30/6/2026; từ 01/7/2026, biểu mẫu chuyển sang Phụ lục I Thông tư 89/2026/TT-BTC. Kê Khai ghi chú rõ mốc chuyển tiếp này trên hồ sơ để kỳ trước 01/7/2026 vẫn dẫn đúng biểu mẫu.

Mỗi con số kèm điều luật

• Các trường hợp hoàn thuế GTGT · ngưỡng 300 triệu · trần 10% doanh thu xuất khẩu — Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 Điều 15 (hiệu lực 01/7/2025, thay thế Luật GTGT 13/2008).
• Bãi bỏ điều kiện “người bán đã kê khai, nộp thuế” từ 01/01/2026 — Luật 149/2025/QH15 (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng) Điều 1 khoản 3: “Bãi bỏ khoản 3 Điều 12 và điểm c khoản 9 Điều 15.” — hiệu lực thi hành từ 01/01/2026 theo Điều 2 của chính luật này. Công báo số 42 ngày 22-01-2026.
• Điều kiện và hồ sơ hoàn thuế — Nghị định 181/2025/NĐ-CP (quy định chi tiết Luật Thuế GTGT).
• Cách xác định số thuế được hoàn của hàng xuất khẩu (phân bổ, trần 10%) — Thông tư 69/2025/TT-BTC hướng dẫn Luật Thuế GTGT và NĐ 181/2025.
• Trường hợp “chỉ sản xuất hàng 5%” được hoàn — điểm mới bổ sung tại Luật 48/2024 Điều 15 khoản 3.
• Mẫu 01/HT (giấy đề nghị hoàn trả khoản thu NSNN) — Phụ lục I Thông tư 80/2021/TT-BTC (kỳ ≤ 30/6/2026) → Phụ lục I Thông tư 89/2026/TT-BTC từ 01/7/2026.

Mọi ngưỡng, trần và điều kiện trong bài được lấy trực tiếp từ chính công thức Kê Khai dùng để ước tính số thuế được hoàn, nên số trong ứng dụng và con số trong bài này là một. Vì sao chúng tôi luôn dẫn điều luật cho từng con số? Xem Vì sao mỗi con số đều kèm điều luật.