Kê KhaiKhai thuế doanh nghiệp
Tất cả bài viết

Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào 2026: ngưỡng tiền mặt tụt từ 20 xuống 5 triệu

Từ 01/7/2025, doanh nghiệp chỉ được khấu trừ thuế GTGT đầu vào khi có hoá đơn GTGT hợp pháp và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên — ngưỡng cũ 20 triệu đã bị hạ xuống 5 triệu theo Luật GTGT 48/2024 và Nghị định 181/2025. Trả tiền mặt một hoá đơn ≥ 5 triệu là mất cả khấu trừ GTGT lẫn chi phí thuế TNDN.

  • thuế GTGT
  • khấu trừ đầu vào
  • chứng từ thanh toán
  • hoá đơn

Nếu doanh nghiệp bạn kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, thì có một quy tắc năm 2026 dễ làm mất tiền hơn hết: ngưỡng bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào đã tụt từ 20 triệu xuống chỉ còn 5 triệu đồng. Trả tiền mặt một hoá đơn từ 5 triệu trở lên, bạn không chỉ mất phần thuế GTGT được khấu trừ mà còn mất luôn chi phí đó khi tính thuế TNDN. Bài này tóm tắt hai điều kiện để được khấu trừ, thay đổi lớn nhất cho 2026, và cái bẫy “phạt kép” mà một hộ mới lên doanh nghiệp rất dễ dính.

Hai điều kiện để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào

Theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15, Điều 14 khoản 1–2, một doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ chỉ được khấu trừ thuế GTGT đầu vào khi đồng thời có đủ:

  1. Hoá đơn GTGT hợp pháp của hàng hoá, dịch vụ mua vào (hoặc chứng từ nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu) — Điều 14 khoản 1.
  2. Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hoá, dịch vụ mua vào từ ngưỡng quy định trở lên — Điều 14 khoản 2, được Chính phủ quy định chi tiết bằng nghị định.

Thiếu một trong hai, phần thuế GTGT đầu vào đó không được khấu trừ. Điều kiện thứ hai — chứng từ thanh toán — chính là chỗ thay đổi mạnh nhất cho năm 2026.

Thay đổi lớn nhất: ngưỡng 20 triệu tụt xuống 5 triệu

  • Chế độ cũ (Luật GTGT 2008 + Nghị định 209/2013): chỉ hoá đơn mua vào từ 20 triệu đồng trở lên mới cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt; dưới 20 triệu trả tiền mặt vẫn được khấu trừ.
  • Chế độ mới (Luật GTGT 48/2024 Điều 14 khoản 2 + Nghị định 181/2025/NĐ-CP, Điều 26 khoản 2, hiệu lực từ 01/7/2025): yêu cầu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt nay áp cho hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT). Một hoá đơn mua vào ≥ 5 triệu mà thanh toán bằng tiền mặt → thuế GTGT đầu vào KHÔNG được khấu trừ.
  • Dưới 5 triệu: không bắt buộc chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt — trả tiền mặt vẫn được khấu trừ như thường (Nghị định 181/2025 Điều 26 khoản 2).

Nói cách khác, “vùng an toàn” để trả tiền mặt mà vẫn khấu trừ được đã thu hẹp gấp bốn lần: từ dưới 20 triệu xuống dưới 5 triệu. Rất nhiều hoá đơn mua hàng, thuê dịch vụ hằng ngày rơi vào khoảng 5–20 triệu — trước đây trả tiền mặt vô tư, nay bắt buộc phải chuyển khoản.

Cái bẫy “phạt kép”: mất cả GTGT lẫn chi phí TNDN

Đây là điểm nhiều người không để ý. Thông thường, thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ thì được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN (hoặc vào nguyên giá tài sản). Nhưng có một ngoại lệ: phần thuế GTGT đầu vào không khấu trừ được vì thiếu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cũng không được tính vào chi phí thuế TNDN — Luật GTGT 48/2024, Điều 14 khoản 1 điểm e.

Hệ quả: một hoá đơn mua vào ≥ 5 triệu trả bằng tiền mặt bị đánh hai lần:

  • mất phần thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, và
  • mất luôn phần chi phí được trừ khi tính thuế TNDN tương ứng.

Một hộ kinh doanh vừa lên doanh nghiệp — vốn quen trả nhà cung cấp bằng tiền mặt “cho gọn” — là đối tượng dễ dính bẫy này nhất. Thói quen cũ nay bị phạt kép.

Trả chậm, trả góp: được khấu trừ trước, nhưng phải điều chỉnh nếu quá hạn

Với hàng hoá, dịch vụ mua theo hình thức trả chậm, trả góp có giá trị từ 5 triệu trở lên, Nghị định 181/2025 Điều 26 khoản 2 điểm g cho một khoảng linh hoạt:

  • Khi chưa đến hạn thanh toán theo hợp đồng, doanh nghiệp vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào dù chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
  • Nếu đến hạn thanh toán mà vẫn không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp phải kê khai điều chỉnh giảm phần thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ, vào kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán.

Đây là một cái bẫy về thời điểm: khoản khấu trừ được lấy sớm, nhưng phải hoàn lại nếu cuối cùng không thanh toán qua ngân hàng. Đừng để đến kỳ quyết toán mới phát hiện phải điều chỉnh giảm hàng loạt.

Mỗi con số kèm điều luật

Đúng nguyên tắc mỗi con số kèm điều luật của Kê Khai, mọi con số trên đều truy về văn bản gốc trên cổng chính thức của Nhà nước:

Kê Khai nhắc bạn ngay trên từng hoá đơn

Kê Khai không tự đoán bạn đã thanh toán bằng cách nào, nên với mỗi hoá đơn mua vào có thuế GTGT đầu vào và tổng giá trị từ 5 triệu trở lên, ứng dụng bật một cảnh báo có trích dẫn: cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ, kèm lưu ý phạt kép (thiếu chứng từ là mất cả khấu trừ GTGT lẫn chi phí TNDN) và bẫy thời điểm của khoản trả chậm. Mỗi cảnh báo đều dẫn thẳng tới Điều 14 Luật 48/2024 và Điều 26 Nghị định 181/2025 đứng sau — để bạn kiểm tra chứng từ trước khi kê khai, không phải đợi đến lúc bị loại ở khâu thanh, kiểm tra.

Bạn có thể mở ứng dụng Kê Khai để thử nhập một hoá đơn mua vào và xem cảnh báo khấu trừ đầu vào, hoặc đọc thêm vì sao mỗi con số đều kèm điều luật.